Λεμφοίδημα ονομάζεται το οίδημα (διόγκωση – πρήξιμο) ενός μέρους του σώματος, συνήθως ενός άκρου, λόγω απουσίας ή δυσλειτουργίας των λεμφαδένων ή των λεμφαγγείων.
Η διαταραχή αυτή οδηγεί σε επίμονο οίδημα, αίσθημα βάρους και δυσφορία, επηρεάζοντας συχνότερα τα άκρα, αλλά και άλλες περιοχές όπως ο κορμός, η κοιλιά, ο λαιμός, κ.ά.
Σε προχωρημένα στάδια μπορεί να παρατηρηθούν δευτερογενείς αλλοιώσεις, όπως ίνωση και αυξημένη εναπόθεση λιπώδους ιστού.
Πρωτοπαθές και δευτεροπαθές λεμφοίδημα
Κλινικά το λεμφοίδημα παρουσιάζεται με 2 τύπους, το πρωτοπαθές και το δευτεροπαθές λεμφοίδημα.
Το πρωτοπαθές λεμφοίδημα λέγεται ότι δημιουργείται από την γέννηση και μπορεί να οφείλεται σε γενετική μετάλλαξη.
Το δευτεροπαθές λεμφοίδημα προκαλείται από τραυματισμό ή από θεραπείες που σχετίζονται με τον καρκίνο. Αυτό συμβαίνει επειδή αυτές οι θεραπείες οδηγούν σε αφαίρεση λεμφαδένων για την αφαίρεση του καρκίνου.
Άλλες αιτίες δευτερογενούς λεμφοιδήματος μπορεί να είναι:
- καρδιαγγειακές παθήσεις
- σοβαρές δερματικές λοιμώξεις
- φλεγμονώδες παθήσεις
Διατροφή και Λεμφοίδημα
Η υιοθέτηση μιας αντιφλεγμονώδους διατροφής μπορεί να βοηθήσει στην μείωση του οιδήματος και στην καλύτερη λειτουργία του λεμφικού συστήματος.
Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι δεν υπάρχει μία “μαγική” δίαιτα που να οδηγεί σε πλήρη αποσυμφόρηση της λέμφου.
Καμία δίαιτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την άσκηση, την λεμφική παροχέτευση και την συμπίεση, θεραπευτικές πρακτικές που συστήνονται στο λεμφοίδημα.
Η διατροφή στο λεμφοίδημα φυσικά και έχει σημασία στοχεύοντας σε 3 κυρίως βασικούς πυλώνες. Πρώτον στην μείωση της κατακράτησης των υγρών, δεύτερον στην μείωση της φλεγμονής και τρίτον στοχεύοντας σε ένα υγιές σωματικό βάρος.
Η παχυσαρκία και το αυξημένο σωματικό λίπος μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της φλεγμονής και στην έξτρα πίεση των λεμφικών αγγείων. Συνεπώς, και στην επιδείνωση του λεμφοιδήματος.
Η κατάλληλη λοιπόν διατροφή δεν μειώνει απευθείας το οίδημα, αλλά συμβάλει στην βελτιωμένη λειτουργία του λεμφικού συστήματος.
Σε γενικές γραμμές συστήνεται η αποφυγή των αλμυρών τροφίμων, καθώς το νάτριο που περιέχουν αυξάνει την κατακράτηση υγρών στο σώμα.
Επιπλέον, με την αυξημένη πρόσληψη αλατιού μπορεί να αυξηθεί και η αρτηριακή πίεση. Αυτή με την σειρά της μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα του λεμφοιδήματος.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η σύσταση για αποφυγή των διουρητικών χαπιών. Δεν βοηθούν στην μείωση του οιδήματος ή ασκούν μόνο προσωρινό αποτέλεσμα.
Διατροφικές συμβουλές
Περιορίστε την πρόσληψη νατρίου
Η υπερβολική πρόσληψη αλμυρών τροφών μπορεί να προκαλέσει την συσσώρευση νερού στα αιμοφόρα αγγεία.
Αυτό το γεγονός μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και έτσι, τα τριχοειδή αγγεία του αίματος θα πρέπει να φιλτράρουν περισσότερες ουσίες, επιδεινώνοντας το πρήξιμο της λέμφου.
Επιπλέον, τα αλμυρά τρόφιμα είναι κατά βάση επεξεργασμένες τροφές με λιγότερα θρεπτικά συστατικά. Παραδείγματα τέτοιων τροφών είναι οι σάλτσες, τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα, τα αλλαντικά, η πίτσα, το τυρί, κ.ά.
Αυξήστε την πρόσληψη πρωτεϊνών
Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες είναι το άπαχο κοτόπουλο, το τυρί χαμηλών λιπαρών, τα ψάρια, τα αυγά και το κρέας χαμηλό σε λιπαρά.
Η πρόσληψη πρωτεΐνης πρέπει να αυξάνεται κάθε φορά που έχετε αυξημένη σωματική δραστηριότητα, όταν υπάρχει απώλεια μυϊκού ιστού, σε πληγές που χρειάζεται να επουλωθούν, αλλά και σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Αυξήστε την κατανάλωση του νερού
Αν και δεν υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της πρόσληψης υγρών και του λεμδοιδήματος, η κατανάλωση τους είναι σημαντική για να διατηρείτε το σώμα σας σε καλή κατάσταση.
Η αυξημένη πρόσληψη υγρών φαίνεται ότι βοηθά στην απομάκρυνση των βλαβερών ουσιών από το σώμα.
Ιδανικά συστήνεται η πρόσληψη 8-12 ποτήρια νερού. Η ακριβής ποσότητα όμως εξαρτάται από παράγοντες όπως είναι η θερμοκρασία, η φυσική δραστηριότητα, ο σωματότυπος, κ.ά.
Προσέξτε την πρόσληψη του λίπους
Η πρόσληψη λίπους (MCTs) μέσης αλύσου τριγλυκεριδίων φαίνεται μέσα από μελέτες ότι δεν επιβαρύνει τόσο τα συμπτώματα του λεμφοιδήματος. Παράδειγμα τέτοιου λίπους είναι το λάδι καρύδας.
Ήδη μιλήσαμε για το τι κάνει καλό και τι όχι όσον αφορά την διατροφή στο λεμφοίδημα. Ας κατηγοριοποιήσουμε τις τροφές σε 3 κατηγορίες.
Σε αυτές που μπορείτε να καταναλώνετε και αναφέρονται ως ευεργετικές, σε αυτές που μπορείτε να τρώτε αλλά με μέτρο και σε αυτές που καλό είναι να αποφεύγονται όσο το δυνατόν.
Τροφές ευεργετικές στο Λεμφοίδημα
Παρακάτω αναφέρονται τροφές που είναι καλές να καταναλώνετε, εφόσον παραμένουν εντός της συνιστώμενης πρόσληψη:
Αμάραντος, Μήλα, Βερίκοκα, Μπανάνες, Φασόλια, Παντζάρια, Βατόμουρα, Μύρτιλλα, Καστανό Ρύζι, Φαγόπυρο, Ρεβύθια, Κεράσια, Κράνμπερι, Σκούρα πράσινα και φυλλώδη λαχανικά, ζυμωμένα τρόφιμα, Σταφύλια, Ακτινίδια, Βότανα, Δακές, Πεπόνι, Μάνγκο, Μανιτάρια, Βρώμη, Παπάγια, Πορτοκάλια, Αχλάδια, Ροδάκινα, Ανανάς, Πιπεριές, Αρακάς, Δαμάσκηνα, Κινόα, Γλυκοπατάτα, Φράουλες, Κολοκύθα, Τσάι, Κρεμμύδι.
Τα φυτοχημικά και οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχουν τα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν στην μείωση της φλεγμονής. Άρα, και στην βελτίωση του λεμφοιδήματος.
Τροφές σε περιορισμένες ποσότητες στο λεμφοίδημα
Αν ονομάζαμε την παρακάτω λίστα ως περιορισμένη, αυτό θα σήμαινε ότι καλό θα ήταν να καταναλώνονται με μέτρο σε εβδομαδιαία βάση, τόσο σε συχνότητα όσο και σε ποσότητα.
Οι τροφές αυτές αφορούν τα: Brazil nuts, μαύρη σοκολάτα, ξηροί καρποί, αποξηραμένα φρούτα, μη επεξεργασμένο τυρί, κρέας, ψάρι και κοτόπουλο, κόκκινο κρασί
Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται στο λεμφοίδημα
Αν κάποια από τα παρακάτω τρόφιμα είναι στο καθημερινό σας διαιτολόγιο θα πρέπει να αναθεωρήσετε και να καταναλώνετε τις παρακάτω τροφές σπάνια ή και ποτέ εάν αυτό είναι εφικτό.
Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται στο λεμφοίδημα είναι: Αλκοόλ, Πατάτες τηγανητές, Πατατάκια, Ζυμαρικά, Πίτσα, επεξεργασμένα προϊόντα δημητριακών, κορεσμένο λίπος και trans λιπαρά, σόγια, επεξεργασμένο κρέας, γλυκά, άσπρο ψωμί, αναψυκτικά με ζάχαρη.
Μπορείτε να εντοπίσετε τα προστιθέμενα σάκχαρα στα προϊόντα ελέγχοντας τη διατροφική ετικέτα στο πίσω μέρος της συσκευασίας. Αν και καλό θα ήταν να μην καταναλώνετε προϊόντα που έχουν υποστεί επεξεργασία.
Συμπερασματικά, συστήνεται η πρόσληψη φρέσκων, ανεπεξέργαστων τροφών και η κατάλληλη ενυδάτωση ως ο ακρογωνιαίος λίθος μιας αντιφλεγμονώδους διατροφικής προσέγγισης, που συμβάλλει στη νμείωση του οιδήματος, στην βελτίωση της λεμφικής κυκλοφορίας και στην συνολική υποστήριξη της ποιότητας ζωής των ατόμων με λεμφοίδημα.
Καταλήγοντας
Η διατροφή του καθενός θα πρέπει να εξατομικεύεται καθώς μπορεί να υπάρχουν και άλλα συνοδά νοσήματα που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.
Το πρόγραμμα της διατροφής σας θα πρέπει να δίνεται από έναν Διαιτολόγο Διατροφολόγο με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Επίσης, και θα πρέπει να ακολουθείτε τις οδηγίες του Ιατρού και του Φυσικοθεραπευτή σας.
Διατροφική υποστήριξη για το Λεμφοίδημα από το Dietme
Χρειάζεστε υπεύθυνη και επιστημονική καθοδήγηση για να βελτιώσετε την λειτουργία του λεμφικού συστήματος σας; Μπορώ να σας βοηθήσω!
Είμαι επαγγελματίας Διαιτολόγος Διατροφολόγος στην Καλαμαριά με μεταπτυχικές σπουδές στην “Επιστήμη τροφίμων και διατροφής” και διαθέτω πολυετή εμπειρία.
Μπορώ να σας εξυπηρετήσω δια ζώσης ή διαδικτυακά και θα χαρώ πολύ να επικοινωνήσετε μαζί μου με όποιον από τους ακόλουθους τρόπους σας εξυπηρετεί:
- Καλέστε με στο +30 2310 439300
- Στείλτε μου email στο info@dietme.gr
- Συμπληρώστε την φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας μου
